Cafe fan Paesens

Waar nu het café It Hoekje staat, stonden tot het jaar 1857 enkele arbeiderswoningen die vaak bij landbouwers in eigendom waren en verhuurd werden. Ze stonden in het verlengde van een gardeniershuizinge aan de weg naar Hogebeintum waarin vanaf het jaar 1846 de Afgescheidenen hun bijeenkomsten hielden en later de Geref. Kerk en pastorie zijn gebouwd.

Het café is in het jaar 1857 gebouwd. Op deze hoek een nieuwe herberg bouwen was een aantrekkelijke plek tegenover het toen nieuwe gemeentehuis wat in het jaar 1840 gebouwd was. Ongetwijfeld zal de verharding met grint van de weg van Leeuwarden naar Dokkum in het jaar 1852 hierbij ook van positieve invloed zijn geweest.

Dat dit belangrijk was, is ook te lezen in een advertentie in de Leeuwarder Courant van 24 september1858. Hierin werd aangeboden om provisioneel geveild te worden:

“een vorige jaar nieuw gebouwde huizinge en zeer ter nering staand logement met schuur, stalling en erf te Ferwerd aan de algemene rijdweg, Voorstraat en geprojecteerde kunstweg naar de gemeente Dantumadeel, thans in gebruik bij de eigenaar W.W. de Jong en op 12 mei 1859 vrij te aanvaarden. De finale verkoping vond plaats op 26 oktober 1858. Op 17 december 1858 staat opnieuw een advertentie in de Leeuwarder Courant: “Uit de hand te koop of voor 5 jaren te huur”

“Een zeker huizing en zeer ter nering staand logement waarin tevens een Winkel kan en thans mede wordt uitgeoefend, met schuur en stalling cum annexis aan de Voorstraat te Ferwerd en aan de geprojecteerde Kunstweg naar de gemeenten Dantumadeel en Tietjerksteradeel, in gebruik bij W.W. de Jong en te bevragen bij den eigenaar Johannes K. Kamminga te Ferwerd”. Johannes K. Kamminga was van beroep kuiper en woonde op het Vrijhof. Omdat W.W. de Jong eerder als eigenaar wordt genoemd, kan verondersteld worden dat deze mogelijk het logement gebouwd heeft in het jaar 1857.

Later werd Pieter Liepke van der Meulen logementhouder zoals een herbergier toen werd genoemd. In het jaar 1880 werd een schoonzoon van Van der Meulen logementhouder, Folkert Jacob van Paesens geheten. Hij is lang herbergier hier geweest met zijn zoon Liepke van Paesens. Na van Paesens kwam R. Nauta als logementhouder en na hem Rosier.

In de vijftiger jaren nam de heer Jan. G. Dalhuijssen de zaak over waarbij de naam het ‘Café It Hoekje’ geworden is. Later volgde de familie Scherjon hem op. Dalhuijsen en Scherjon waren als caféhouders gezien. Dalhuijsen was ook begonnen ijs te verkopen. Hij liet in de voormuur een luikje maken waardoor ook kinderen een ijsje konden kopen. Dit was echter ongeriefelijk voor hem daar op de meest ongelegen momenten door het luikje om een ijsje geroepen werd. De sluitingstijden werden later verruimd, maar die waren in de tijd van Dalhuijsen nog vroeg in de avond en daar werd streng de hand aangehouden. Zaterdagavond elf uur moest de zaak sluiten en op zondag waren de café ’s niet open. Dalhuijsen vond dit uitstekend. “Dan heb ik een dag vrij”, zo sprak hij. Lammert Vriesema was in die dagen in drukke tijden altijd ober bij de familie Dalhuijsen.

Sterke verhalen worden in een café vaak verteld en dat was toen ook het geval.

Het was in de tijd dat Ferwerd opgestuwd werd in de vaart der volken en nieuwe straatverlichting kreeg. Daarbij werden de enkele gele lampen die hier en daar in het dorp stonden of bevestigd waren aan elektriciteitspalen vervangen door series metalen lantaarnpalen met lampen die een helder licht uitstraalden. In de donkere tijden ervoor was Meindert Jansma ‘s avonds laat vanuit het café wel eens opgetreden als dirigent waarbij een aantal cafébezoekers dan als koor tegen de muur van de naastgelegen Gereformeerde Kerk stonden. Welke liederen dan gezongen werden, is niet meer te achterhalen.

Toen op een avond laat, Vriesema en Jansma het café verlieten, constateerden ze dat het wel erg licht was maar dat de schaduwen ook veel duidelijker waren dan vroeger. Ze bleven daarom voor de schaduwen staan en maakten grote passen om er over heen te stappen!

Na familie Scherjon volgden verschillende caféhouders onder andere Hiddinga, Van der Wal, Van der Heide en de Graaf. 

De dorpscoöperatie Eetcafé Ferwert is in mei 2016 opgericht en komt voort uit het initiatief van Gijs Wouters, Frans Schreiber en Rommy van den Berg. In korte tijd zijn 170 leden geworven waaronder tal van bedrijven en vrijwilligers. Met de inleg van deze leden is het café gekocht en opgeknapt. Daarna is er een nieuwe uitbater gezocht. 

De hierboven afgedrukte foto met het gevelopschrift “logement doorreed F. Paesens” is van ongeveer het jaar 1900. De foto geeft aan dat de “trochreed” nog aanwezig was. Deze is later afgebroken.